Het lange verhaal

De geschiedenis van iSimangaliso Wetland Park

iSimangaliso werd in het begin van de jaren 1990 samengesteld uit zestien aparte stukken grond, werd in 1999 Zuid-Afrika's eerste Werelderfgoedlocatie en kreeg in 2007 zijn huidige naam. De kustbewoners hebben veel langer dan dat in de Kosi-meren gevist.

Als je alleen het antwoord wilt

Volgens de Autoriteit gaan de Thonga-visserijtraditities bij Kosi Bay meer dan 700 jaar terug, en uMkhuze werd rond 1912 voor het eerst beschermd. Zestien grondpercelen werden in het begin van de jaren 1990 samengesteld als het Greater St Lucia Wetland Park, ingeschreven door UNESCO in december 1999 en omgedoopt tot iSimangaliso op 1 november 2007. In juli 2025 werd het Werelderfgoedgebied uitgebreid met Mozambiques Maputo National Park, en sinds 1 maart 2026 runt iSimangaliso, niet Ezemvelo, de kampen.

Visserijvallen en de Thonga-kust

Lange voordat enig park bestond, bevisten de mensen van het verre noorden de Kosi-meren met rieten vallen genaamd utshwayelo. iSimangaliso zegt dat deze Thonga-visserijtraditaties al meer dan 700 jaar voortduren. Het is het oudste menselijke verhaal dat het park vertelt, en je kunt het nog steeds vanuit een boot zien.

De gemeenschapsband loopt ook door het moderne park. De grondrechten voor Kosi Forest Lodge werden in 1995 aan de uMvumamvubu Development Trust verleend, en Thonga Beach Lodge bij Mabibi, die in 2004 opende, is voor tweederde eigendom van de Mabibi-gemeenschap, die het aan de exploitant verhuurt.

De eerste reservaten

Het park is gebouwd op oudere reservaten. uMkhuze, 38.500 ha savanne en koortsbosbossen landinwaarts, wordt in een ongedateerde iSimangaliso nieuwsitem omschreven als 107 jaar oud, wat de eerste bescherming rond 1912 plaatst. Decennicelang runde Ezemvelo KZN Wildlife het als afzonderlijk wildreservaat, wat verklaart waarom verkeersborden nog steeds 'Mkhuze Game Reserve' zeggen.

Aan de kust begon de Natal Parks Board in 1963 met het monitoren van broedende schildpadden, een van de langstlopende schildpaddenprogramma's ter wereld. Lederschildpadden zijn gestegen van minder dan 10 per jaar in 1966 tot meer dan 70, en nesten van hoofdschildpadden van minder dan 250 in het begin van de jaren 1960 tot ongeveer 1.700. In St Lucia werd het Crocodile Centre in 1979 door Tony Pooley opgericht en wordt beheerd door Ezemvelo.

Van zestien percelen naar één park

In het begin van de jaren 1990 werden zestien aparte grondpercelen samengesteld als het Greater St Lucia Wetland Park. In december 1999 nam UNESCO het op als Zuid-Afrika's eerste Werelderfgoedlocatie onder drie natuurlijke criteria: ecologische processen, uitzonderlijke natuurverschijnselen en biodiversiteit. De iSimangaliso Wetland Park Authority werd ingesteld onder de World Heritage Convention Act 49 van 1999.

Een beheersovereenkomst uit 2001 liet het behoud over aan Ezemvelo KZN Wildlife, en een serviceniveauovereenkomst uit 2009 stelde Ezemvelo in staat ook de toeristische voorzieningen te beheren. Op 1 november 2007 werd het park hernoemd tot iSimangaliso. In 2019 werd het mariene beschermde gebied uitgebreid naar zee, waardoor het, volgens de Autoriteit, het grootste mariene beschermde gebied van Zuid-Afrika werd.

Een coelakanth voor de kust van Sodwana

In 2000 werden coelakanths aangetroffen in de Jesser Canyon voor Sodwana Bay, volgens iSimangaliso. Ze leven op ongeveer 100 m diepte en dieper, goed buiten bereik van recreatief duiken.

De strijd om de estuariummonde

Twee decennia lang is de mond van Lake St Lucia een van Zuid-Afrika's meest betwiste milieuvrragen geweest. Jaren lang werd de Mfolozi River afgeleidt van het meer om suikerrietvelden te beschermen, en de mond bleef gesloten; in juni 2002 sloot droogte het vier jaar en negen maanden. Boeren willen het open om terugstromingen te voorkomen, en sommige wetenschappers willen de Mfolozi heraangesloten zodat het systeem zichzelf kan openen.

iSimangaliso's eigen persberichten geven het recente record. Apparatuur werd op 4 januari 2021 aangevoerd om de mond kunstmatig open te breken, en het sloot zich na ongeveer zes maanden vanzelf. Op 14 april 2022 brak het vanzelf open na zware regen, en twee weken later diende de minister een rapport van een deskundigenpanel in. Op 3 april 2023 werd een spoedaanvraag van suikerproducenten om het kanaal te baggeren geweigerd. De mond sloot op 25 augustus 2024 en brak op 10 januari 2025 vanzelf opnieuw open, met het meer op 2,66 m boven gemiddeld zeeëniveau die dag. Geen later officieel statement was eind september 2026 gepubliceerd.

Overstromen, sluitingen en kampen die niet terugkwamen

Niet elke kamp overleefde. Fanies Island aan de Western Shores is sinds ongeveer 2004 gesloten vanwege waterproblemen. Maphelane, aan de zuidpunt, werd eind 2018 door Ezemvelo gesloten na overstromingen van de weg tussen de poort en het strand, en geen heropening-kennisgeving is gepubliceerd, hoewel iSimangaliso's accommodatiepagina het nog steeds vermeldt. Cape Vidal heropende op 31 oktober 2023 na overstromingsschade.

2025: een grensoverschrijdende Werelderfgoedplaats

Op 13 juli 2025 breidde het Werelderfgoedcomité het eigendom uit naar de grens om Mozambique's Maputo National Park op te nemen. Zijn naam is nu iSimangaliso Wetland Park – Maputo National Park, en UNESCO geeft het gecombineerde Werelderfgoedgebied als 397.471 ha. Dit getal meet het ingeschreven eigendom alleen; met zijn mariene beschermde gebied stelt de Autoriteit het Zuid-Afrikaanse park op ongeveer 1,31 miljoen hectare.

Dezelfde jaar werd de serviceniveauovereenkomst uit 2009 met Ezemvelo door wederzijds instemming beëindigd. Ezemvelo behoudt het behoudsmanaat, en iSimangaliso nam de eco-toeriesmefunctie over: Ezemvelo verliet alle iSimangaliso-resorts op 1 maart 2026. Het gestelde plan van de Autoriteit is de kampen aan private exploitanten af te geven, eerst met korte erfpachtcontracten en daarna via publiek-private partnerships voor Charter's Creek, Kosi Bay, Mantuma, Manzengwenya, Cape Vidal en Sodwana Bay. De aanbesteding van Charter's Creek sloot op 27 februari 2026 zonder toekenning, en een 30-jarige Cape Vidal-concessie was gepland om in maart 2026 in aanbesteding te gaan. In juli 2026 rapporteerde The Mercury een scherpe daling van Ezemvelo's inkomsten na de splitsing.

Deze feiten zijn zoals het onderzoeksdossier ze op 24 september 2026 aantrof. Erfpachtcontracten, aanbestedingen en boekingarrangementen veranderden maand voor maand, en ze kunnen sinds dien zijn verschoven.

Wat je vandaag van de geschiedenis kunt zien

De Thonga-visserijvallen in de Kosi-meren, bezocht met een lokale exploitant vanuit Kosi Bay.
De schildpaddenstranden tussen Kosi Mouth en Mabibi, nog steeds elk seizoen gemonitord sinds 1963.
Het St Lucia Crocodile Centre in de stad, opgericht in 1979.
De St Lucia-estuariummonde, open of gesloten afhankelijk van de regen van dat jaar.
uMkhuze, eerst rond 1912 beschermd, met zijn uitkijkposten en vijgebos.